Marek Żórawnicki

Z Korczak Pro Memoria
Marek Żórawnicki
Korczak XVII.png
Herb Lutsk.svg Władyka łucko-ostrogski
Rodzina Żórawnicki h. Korczak
Data śmierci 1567 r.
Ojciec Bazyli Żórawnicki
Żona Anna Woryska h. Sas
Dzieci Aleksander, Jan, Michał, Bazyli, Fedora
Chirotonia biskupia brak
Wyznanie prawosławne

Marek Żórawnicki herbu Korczak (Marko Żórawnicki; zm. 1567 r.) - syn Bazylego (Wasyla), mąż Anny Woryskiej h. Sas, córki Teodora. Był on pisarzem litewskim, a od 1561 r. władyką łuckim i ostrogskim. Mimo sprawowanej funkcji nigdy nie przyjął święceń, co prawda gdy obejmował diecezję, obiecał przywdziać szaty kapłańskie, jednak nigdy słowa nie dotrzymał. Źródła przekazują, że miast sutanny nosił ferezje, a miast krzyża w ręce dzierżył szablę. Miał on zaniedbywać sprawy cerkwi, a także ostro traktować podległych mu popów. Niekiedy "bawił się" z nimi w dyskusje, po czym niepojętnych karcił kijami.
Warto zwrócić również uwagę na pokaźny majątek, jakim władali wówczas łuccy władycy. W jego skład wchodziła cerkiew katedralna w zamku łuckim, cerkiew katedralna w Ostrogu, cerkiew św. Włodzimierza w Włodzimierzu, wszystkie opatrzone sporymi dochodami, a ponadto cztery miasteczka i trzydzieści cztery wioski, rozrzucone w dwóch ze sobą sąsiadujących powiatach — łuckim i włodzimierskim.
Zimą biskup zamieszkiwał piękną rezydencję na górnym zamku łuckim, "gdzie mógł łatwo przetrwać chwile napadów i niebezpieczeństwa, gdzie właśnie za podwojami zamczystemi przechowywał kosztowniejsze sprzęty". W lecie zaś przebywał w Bożyszczu, położonym pod miastem. Znajdował tam się modrzewiowy dwór z kaplicą domową, zaopatrzoną w kosztowne sprzęty. "Jeszcze ks. [litewski] Lubart, fundator sobornej cerkwi pod wezwaniem ,,św. Jana Bohosłowa", zapisał Bożyszcze wiećznemi czasy na utrzymanie władyków, a obok wioski — bobrowe „gony" nad Styrem — „z puszczami i lasami", nadto sioła Żołobów, Czudyn, Teremiec, bór Byłów — słowem piękny kawałek ziemi we wszystko obfitujący".
Żórawnicki był człowiekiem wykształconym i oczytanym. Przyjaźnił się z wójtem, mostowniczym, horodniczym, a także klucznikiem łuckim, archimandrytą żydyczyńskim, władyką brzesko-litewskim, włodzimierskim, a później także i łuckim, Janem Jonaszem Borzobohatym h. Jelita (zm. 1585 r.). Podobno to za namową Marka, a także zachęcony bogactwem, w jakie ten opływał, Jan zaczął się ubiegać o biskupstwo włodzimierskie. Żórawnicki wspomagał też rodzinę Jana - pozwalał im mieszkać na terenie swojej diecezji i korzystać z jej dochodów. To zachowanie było nawet zaskarżane do samego króla. Obaj biskupi byli ponadto ludźmi o podobnych upodobaniach i pomysłach. Bohobohaty, tak jaki i Żórawnicki, był władyką "świeckim" i nie stronił od używania siły np.: przy przejmowaniu biskupstwa łuckiego po śmierci Marka.
Żórawnicki miał czterech synów: Bazylego - męża Anny Bokiej-Pieczychwostskiej h. własnego, Michała, Jana - męża Heleny Kopeć h. Kroje i najstarszego Aleksandra. Miał też córkę Fedorę - żonę Michała Korytyńskiego h. Korczak.
Podczas, gdy młodsi synowie podróżowali po świecie, przy ojcu pozostał tylko pierworodny. Został on ożeniony z jedyną córką Jana Borzobohatego - Anną.
Władyka zmarł w roku 1567 - jego wolą było, by pochowano go w szlacheckim kontuszu.